غذایمان را در چه قابلمه‌ای بپزیم؟ / تفلون یا چدن، لعابی یا مسی؟

یک لحظه چشم‌هایتان را ببندید و آشپزخانه‌تان را بدون حضور قابلمه‌ها تصور کنید. شدنی‌ست؟ این ظروف فلزی و به ظاهر سخت، یکی از نیازهای اصلی ما را تامین می‌کنند. اما چقدر درباره‌شان می‌دانیم و چقدر باید با آن‌ها مدارا کرد؟ در مطالب گذشته، به بررسی ظروف مختلف آشپزخانه پرداختیم، این‌بار اما دقیق‌تر چهار نوع قابلمه را بررسی می‌کنیم.

 

1

قابلمه‌های تفلون

بعد از شنیدن نام “تفلون” بی‌شک اولین جمله‌ی آشنایی که به ذهنمان خطور می‌کند این است:
“مواظب باش قاشق تهش خط نندازه!” اما نگهداری از تفلون‌ها فقط در این نکته خلاصه نمی‌شود. ظروف تفلون از پلیمری نچسب و عایق الکتریسیته، به صورت پوششی که در کف ظرف مشاهده می‌شود، ساخته شده‌اند. اما اطلاعاتی کاربردی‌تر که حتما باید آن‌ها را بدانید:
هنگام خرید تفلونی را انتخاب کنید که دارای علامت استاندارد و مجوز وزارت بهداشت باشد.صرفا خارجی بودن برند این نوع ظروف، تضمین کننده‌ی کیفیت و سلامت آن‌ها نیست. هم‌چنین موقع خرید حتما دقت کنید که سطح این ظروف دارای ترک و خوردگی نباشد. چون به هنگام پخت و پز مواد اولیه غذا، وارد ترک‌ها شده و یا مواد اولیه ظروف وارد غذا می‌شود که بسیار سمی و خطرناک است. از حرارت‌های بسیار بالا برای پخت و پز با این ظروف استفاده نکنید. هر چند اطمینان داده شده است که تا دمای 250 درجه سانتی‌گراد را می‌توانند تحمل کنند ( عددی که در پخت و پزهای خانگی بالاتر‌ نمی‌رود) اما تفلون در حرارت بالا، در اثر تجزیه‌ی لایه‌‌ی پوشاننده‌ی آن، گازهای سمی متصاعد خواهد کرد. برای شست و شوی قابلمه‌های تفلون از ابر و مایع ظرفشویی استفاده کنید.
تفلون به هیچ عنوان خاصیت بازسازی و تعمیر شدن ندارد. چون موادی که برای بازسازی تفلون استفاده می‌کنند، به هیچ عنوان مورد تائید وزارت بهداشت نیست و سلامتی شما را تهدید می‌کند. هم‌چنین اگر تفلون شما خش برداشت و یا تغییر رنگ داد، دیگر از آن استفاده نکنید.

 

2

قابلمه‌های چدنی

برخلاف اسم و ظاهرشان، قابلمه‌های چدنی، قابلمه‌های آرامی هستند. به آرامی گرم می‌شوند و این گرما را تا مدت زمان خوبی در خود حفظ می‌کنند. به همین دلیل است که برای پخت و پز های بیرون از خانه، این ظروف پیشنهاد می‌شوند چون حتی در صورت نوسان دمای محیط، باز هم گرما را به نسبت خوبی در خود حفظ می‌کنند.
موقع خرید دقت کنید. امروزه قابلمه‌هایی به نام چدن اما از جنس آلومینیوم خشک ساخته شده‌اند که با رویه‌ای از تفلون آن را می‌پوشانند. چدن آلیاژی‌ست از آهن. و اگر قابلمه‌ی چدنی شما، واقعا از جنس چدن باشد، در صورت خش برداشتن لایه‌ی تفلونی باید زنگ بزند.
برای گرفتن نتیجه‌ی بهتر از این قابلمه‌ها، آن‌ها را روی حرارت کم یا متوسط قرار دهید. هم‌چنین دو تا سه دقیقه قبل از ریختن روغن صبر کنید تا قابلمه گرم شود. این ظروف باید دارای لعاب مناسب باشند. بنابراین استفاده از قاشق‌ فلزی ممکن است به لعاب آن آسیب بزند. هم‌چنین مراقب باشید که ضربه‌ی سخت به این ظروف وارد نشود. زیرا می‌تواند باعث ترک برداشتن و لب پر شدن قابلمه‌تان شود.
این قابلمه‌ها را می‌توانید داخل فر ( تا دمای 260 درجه سانتی‌گراد) هم استفاده کنید. اما هرگز ظرف داغ را در آب سرد یا یخچال قرار ندهید. این کار از عمر مفید قابلمه‌ی چدنی شما می‌کاهد.
برای شست و شوی این ظروف از ابر و مایع ظرف‌شویی استفاده کنید. به هیچ‌وجه استفاده از سفید کننده ( وایتکس) توصیه نمی‌شود.

 

3

قابلمه‌های لعابی

اسم این قابلمه‌ها، بیش‌تر از هر چیز دیگری خاطره‌ی طبخ مرباهای خوش رنگ و لعاب را در ذهن تداعی می‌کند. این قابلمه‌ها در اصل برای طبخ غذاهای آب‌دار مانند خورش و شربت و مربا طراحی شده‌اند و حتی گرم کردن مجدد غذا در این ظروف توصیه نمی‌شود. اما اگر شما هم تجربه‌ی سوختن غذا در این ظروف را دارید ما به شما پیشنهاد می‌کنیم تا از شعله پخش‌کن استفاده کنید.
این قابلمه‌ها در اصل از جنس چدن یا آهن هستند که با لعاب پوشیده شده‌اند. این نوع قابلمه‌ها توانایی تحمل دماهای بالا را دارند و از آن‌ها می‌توان برای پخت و پزهای طولانی مدت استفاده کرد.
قابلمه‌های لعابی، نچسب نیستند. لعاب آن‌ها با ضربه قاشق یا تماس سیم و اسکاچ زبر، خراشیده می‌شود. ضمن اینکه لعاب‌های نامرغوب، حاوی سرب و آرسنیک هستند و تهیه غذا در آنها برای سلامتی ضرر دارد؛ مخصوصا اگر لعاب آن‌ها ترک برداشته باشد.

 

 4

قابلمه‌های مسی

حرف و حدیث و حاشیه‌های پشت سر قابلمه‌های مسی زیاد است. به خصوص در طب سنتی استفاده از ظروف مسی، بسیار مورد توجه قرار گرفته‌است. اما واقعیت پشت پرده این است که ظروف مسی در صورت دارا بودن لعاب مناسب (عمدتا از جنس قلع یا فولاد ضد زنگ)، به هیچ عنوان ضرری برای غذا و سلامت انسان نخواهد داشت. در واقع قلع اندود کردن این ظروف مانع از ورود یون مس به غذا می‌شود. از طریق ظروف مسی بدون لعاب مناسب، دریافت مس در بدن دو یا سه برابر می‌شود. مقدار اضافی این یون، در کبد ذخیره می‌شود و کبد را از بین می‌برد. پس مهم‌ترین نکته‌ درباره‌ی این ظروف، دارا بودن پوشش لعابی مناسب است.
قابلمه‌های مسی بهترین رسانای گرما هستند، سریع و یکنواخت داغ می‌شوند و هر چند وقت یک بار نیاز به رسیدگی و صیقل کاری دارند. پختن غذاهای اسیدی و یا نگهداری غذا به مدت طولانی در این ظروف توصیه نمی‌شود.
برای براق کردن مس می‌توان از محلول نمک و سرکه یا محلول نمک و آبلیمو استفاده کرد.
قابلمه‌های مسی به حرارت بالا و غذاهای اسیدی حساس هستند. پس از حرارت کم برای این ظروف استفاده کنید و اگر ظرف مسی شما تغییر رنگ داد و به رنگ قرمز درآمد، بدانید که وقت صیقل کاری و رسیدگی به آن فرا رسیده است.
بعد از شست و شو، سریعا این ظروف را خشک کنید و آن‌ها را در ماشین ظرف‌شویی قرار ندهید.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *