کدام ظروف برای آشپزخانه بهتر است؟ / تفاوت ظروف مسی، چدنی، تفلون، آلومینیومی و پیرکس

انتخاب ظرف مناسب برای پخت و پز، به اندازه‌ی انتخاب مواد غذایی تازه و سالم اهمیت دارد. برخی از ظروف در برابر حرارت شروع به آزاد کردن یون‌ها و ترکیباتی می‌کنند که از نظر تغذیه‌ای حائز اهمیت و بررسی هستند. هم‌چنین میزان مقاومت ظروف غیرفلزی نسبت به حرارت مستقیم و ضربه دغدغه‌ی بسیاری از ماست.
به همین دلیل، در این مقاله قصد داریم پرکاربردترین ظروف آشپزخانه را بررسی کنیم. با ادامه مطلب همراه باشید.

1

ظروف مسی

در بین ظروف آشپزخانه، مس بهترین رسانای گرماست. رساناییش ده برابر ظروف استیل و شیشه‌ای و دو برابر ظروف آلومینیومی‌ست. روی شعله، حرارت را یکنواخت پخش می‌کند و جز ظروف گران قیمت آشپزخانه به حساب می‌آید که ممکن است نسل به نسل در یک خانواده بچرخد. در کنار همه‌ی مزایای ظروف مسی، این ظروف نیازمند رسیدگی و صیقل کاری هستند. ظروف مسی به دلیل آزاد کردن یون مس در غذا، باید با لایه‌ای از قلع یا فولاد ضدزنگ پوشانده شوند و بعد از شستشو به سرعت خشک شوند. این ظروف اگر به روش مناسبی قلع اندود نشوند و یا از مقدار زیادی سرب برای قلع اندود کردنشان استفاده کنند، در دراز مدت به دلیل ورود یون مس به بدن، باعث ایجاد مسمومیت می‌گردد. یون مس ابتدا در کبد ذخیره می‌گردد و سپس با غلطت کمتر وارد مغز، قلب، کلیه و عضلات می‌شود.
مواد اسیدی، غذای ترش و حرارت دشمنان اصلی ظروف مسی هستند که باعث از بین رفتن لایه‌ی قلع اندود آن شده و یون مس به سرعت با غذای موجود در ظرف ترکیب می‌گردد. از نشانه‌های از بین رفتن لایه‌ی قلع مس می‌توان به تغییر رنگ مس از سفید به قرمز اشاره کرد. این ظروف را می‌توان با محلول سرکه و نمک و یا محلول نمک و آبلیمو براق کرد.
در انتها هفته‌ای یک بار طبخ غذا در ظرف مسی قلع اندود شده، پیشنهاد می‌شود.

 

2

ظروف چدنی

چدن آلیاژ مرکبی‌ست از آهن، کربن و سیلیسیم. ظروف چدنی روی شعله، به آرامی گرم می‌شوند. اما این گرما را تا زمان نسبتا خوبی در خود حفظ می‌کنند. بنابراین برای پخت و پز در فضای باز، حتی اگر دمای محیط نوسان داشته باشد، بسیار مناسب است. این ظروف مقاوم‌های خوبی نسبت به ضربه و حرارت هستند و اگر پوشش مناسبی داشته باشد، زنگ نخواهد زد. قبل از ریختن روغن در ظروف چدنی باید دو تا سه دقیقه صبر کرد تا ظرف روی شعله، گرم شود. هم‌چنین بهتر است از حرارت کم و متوسط هنگام طبخ غذا با این ظروف استفاده شود. ظروف چدنی عمر مفید بالایی دارند و رنگشان از بین نمی‌رود. البته برای شستن این ظروف بهتر است از اسفنج و مایع ظرفشویی استفاده شود، نه وایتکس. هم‌چنین می‌توان از ظروف چدنی در فر تا دمای 260 درجه سانتی‌گراد استفاده کرد.

 

3

ظروف تفلون

تفلون نوعی پلیمر نچسب و عایق الکتریسیته است که در سال 1938 میلادی توسط فردی به نام “پلانک” در شرکت “دوپونت” کشف شد. تفلون مقاومت حرارتی بالا و همچنین مقاومت شیمیایی خوبی در برابر غذاهای اسیدی و بازی دارد. نکته‌ی نگران کننده درباره‌ی تفلون بخارات سمی‌ای ست که در درجه حرارت بالای 250 درجه سانتی‌گراد در اثر تجزیه‌ی تفلون آزاد می‌شود که برای سلامتی انسان خطرناک است. اما در پخت و پز خانگی، درجه حرارت ظرف بالاتر از این عدد نخواهد رفت. هم‌چنین محققان اطمینان داده اند که کنده شدن تفلون و ورود ذرات آن به غذا، هیچ اثر سوئی بر روی بدن انسان نداشته و بدون تغییر از بدن دفع می‌شود. در گذشته برای رنگ کردن قسمت بیرونی تفلون از کادمیم استفاده می‌شد. کادمیم موجب کم خونی در بدن می‌شود. اما امروزه استفاده از کادمیم در ظروف تفلون ممنوع شده است. این ظروف را از کارخانه‌هایی با مجوز ساخت و پروانه‌ی بهداشت تهیه کنید و از بازسازی ظروف جدا خودداری کنید. برای شست و شوی ظروف تفلون فقط از ابر و مایع ظرفشویی استفاده کنید.

 

4

ظروف آلومینیومی

این ظروف سبک هستند و رساناهای خوبی برای گرما هستند. اگر از ظروف آلومینومی فاقد پوشش استفاده کنید، روزانه حدود 5/3 میلی‌گرم آلومینیوم وارد بدن شما خواهد شد. هر چقدر غذا مدت زمان بیش‌تری در این ظروف پخته یا نگهداری شود، میزان بیش‌تری آلومینویم وارد غذا خواهد شد. هر چند پزشکان معتقدند برای بزرگسالان دریافت روزانه‌ی بیش از 110-120 میلی‌گرم آلومینیوم بی‌ضرر است اما توصیه می‌شود از ظروف آلومینیومی پوشش داده شده، استفاده کنید. در این ظروف بهتر است از غذاهای اسیدی و نمکی و مرکبات و گوجه‌فرنگی و ریواس و سبزیجات برگی‌شکل استفاده نشود. زیرا این مواد آلومینیوم بیش‌تری را به خود جذب می‌کنند. آب شهری منطقه‌ی شما ممکن است حاوی مواد معدنی و قلیا باشد و روی این ظروف رسوب کند. اگر چه این رسوبات تاثیری در طعم و کیفیت غذا ندارند، اما روند ورود آلومینیوم به غذا را تسریع می‌کنند بنابراین بهتر است با سابیدن و غوطه‌ور کردن ظرف در محلول آب‌لیمو یا سرکه این لایه‌ی رسوب را از بین برد. برای براق کردن ظروف آلومینیومی می‌توان از محلول آب داغ و نمک و جوش‌شیرین استفاده کرد و بعد آن را با اسکاچ شست.
امروزه بیش‌تر ظروفی که به عنوان “ظروف رویی” در بازار فروخته می‌شوند از جنس آلومینیوم هستند که باید به این نکته هنگام خرید توجه کرد.

55

ظروف پیرکس

به نظر می‌رسد به خاطر جنس این ظروف که نوعی بلور است، سالم‌ترین ظرف از نظر ورود یون‌های مختلف و ترکیب شدن آن با غذاست. پیرکس با نوعی عملیات حرارتی تنش‌زدایی در دمای بین 620 تا 630 درجه سانتی‌گراد با افزودن ماده‌ای به نام بوراکس تهیه می‌شود. فرقی نمی‌کند از مواد اسیدی یا بازی در این ظروف برای پخت و پز استفاده کنید. شاید تنها نکته‌ی منفی این ظروف این باشد که حرارت را به خوبی اما غیریکنواخت پخش می‌کند. بهتر است این ظروف با المنت‌های برقی و حرارت مستقیم و شعله به طور مستقیم تماس نداشته باشد. اما برای پخت و پز در فر و ماکروفر بسیار مناسب هستند.
مراقب باشید هنگامی که پیرکس داغ است، بر روی سنگ و اجسام سرد گذاشته نشود.

 

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *